مباحثه دربارهی زندگی و اندیشهی محمدرضا حکیمی، فردی که در طول حیات خود تلاش کرد تا افکار و باورهای خویش را بر اساس اصول و دیدگاههای شخصی خویش بنا نهد، همواره موضوعی جذاب و مهم برای پژوهشگران و علاقهمندان به تاریخ و فلسفه اسلامی بوده است. این مقاله نگاهی دارد به زندگی، فعالیتها و اندیشههایی که حکیمی را از دیگر محققان و مفکران متمایز میسازد و تلاش میکند تا زوایای ناشناخته او را معرفی کند و بر اهمیت فهم عمیقتر شخصیت و افکار او تأکید نماید.
حقوق شخصی و حقوق فردی در زندگی و فعالیتهای حکیمی، نشاندهنده نوع نگاه او به انسان و فرهنگ است. او بر این باور بود که شناخت و درک صحیح از آرای فلسفی و فرهنگی، کلید توسعهی جامعه و اصلاح رفتارها است. حکیمی با تکیه بر اصول و مبانی دینی و فرهنگی، سعی داشت تا راههایی نو برای رشد فکری و فرهنگی کشور ارائه دهد و به عنوان یکی از مفکران برجسته در حوزههای فلسفه، عرفان و تاریخ، نقش مؤثری در شکلدهی به دیدگاههای نسلهای جدید ایفا کند.