آیتالله محمدتقی سبحانی: تقویت همگراییهای جهانی در عرصه عدالت و اخلاق ضرورت دارد
به گزارش روزباتو، آیتالله محمدتقی سبحانی روز یکشنبه در نشست رونمایی از پوستر برگزاری همایش بینالمللی الهیات و اخلاق جنگ و صلح، ضمن تشریح اهداف و ابعاد برگزاری دومین همایش بینالمللی الهیات و اخلاق، اهمیت تقویت ارتباط میان جریانهای عدالتخواه و شخصیتهای مذهبی و اخلاقمدار در سطح جهانی را مورد تأکید قرار داد. وی افزود: تحولات نظام بینالمللی و شکلگیری ائتلافها و همگراییهای مختلف در عرصه جهانی، نشان میدهد که نیاز به تقویت ارتباط و همافزایی در حوزههای عدالت و اخلاق بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
سبحانی با اشاره به نقش ابزارهای رسانهای در بهرهبرداری برخی جریانات بینالمللی از اهداف سیاسی و فکری خود، تصریح کرد: اسلامهراسی و شیعههراسی از جمله ابزارهایی است که در این تحولات به کار گرفته میشود و در چنین شرایطی، ایجاد یک جریان علمی و فرهنگی مشترک میان پیروان ادیان و اندیشمندان اخلاقمدار میتواند صدایی متفاوت و تأثیرگذار در صحنه جهانی باشد.
همایش بینالمللی باید فراتر از یک رویداد علمی باشد
وی ادامه داد: این همایش نباید صرفاً یک برنامه علمی و مناسبتی تلقی شود، بلکه بخشی از حرکت مستمر و هدفدار برای ایجاد پیوندهای عمیقتر میان صاحبنظران، ایمانداران و اخلاقمداران در سطح بینالمللی است. هدف از برگزاری آن فراتر از طرح مباحث تشریفاتی و نشستهای کوتاهمدت، دنبال کردن حرکتهایی است که بتواند نقش مؤثری در توسعه تعاملات فرهنگی و فکری ایفا کند.
سبحانی خاطرنشان ساخت: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی، چند سال است که این مسیر را با رویکردی علمی و فرهنگی آغاز کرده است. این نهاد تلاش دارد با بهرهگیری از ظرفیت دانش و اخلاق، بسترهای لازم برای همکاری و تعامل میان اندیشمندان و حقطلبان جهان را فراهم کند و زمینهساز تفاهمات مؤثر شود.
سه هدف محوری برگزاری رویدادهای فرهنگی و علمی
رئیس قطب تعمیق باورهای دینی دفتر تبلیغات اسلامی، با اشاره به سه هدف اصلی این مجموعه در برگزاری این رویدادها، اظهار داشت: هدف اول، افزایش سطح آگاهی نخبگان و شخصیتهای فکری جهان اسلام نسبت به مسئولیتها و وظایف آنها در مقابل مسائل عمده جهان معاصر است و در همین راستا، همگرایی میان این افراد شکل میگیرد.
وی افزود: در شرایطی که مسائل سیاسی، امنیتی و نظامی، حوزه بینالمللی را به شدت تحت تأثیر قرار دادهاند، فرصت مناسبی برای حضور و اثرگذاری نهادهای علمی و نخبهگرای جهان محدود شده است. بنابراین، بازخوانی وظایف اندیشمندان و پرداختن به مسائل عینی، انسانی و کاربردی در دستور کار این برنامه قرار دارد.
ضرورت تقویت صدای عدالتخواهان در عرصه جهانی
سبحانی هدف دوم برگزاری این رویدادها را تشکیل جبهه جهانی از اندیشمندان و مدافعان اخلاق انسانی برشمرد و افزود: اگر جریانهای فکری تنها در حلقههای محدود خود باقی بمانند و ارتباطشان تنها با همفکران و هممسلکان باشد، امکان انتقال دیدگاههایشان به سطوح وسیعتر و اثرگذارتر در فضای پیچیده رسانهای و سیاسی جهان کمتر میشود.
وی تصریح کرد: برای تقویت صدای عدالتخواهان و حقطلبان در سطح بینالمللی، نیاز است تا زمینههای همکاری واقعی و مؤثر میان نخبگان و پژوهشگران از فرهنگها و مکاتب مختلف فراهم گردد، تا بتوانند با زبانی مشترک، مسائل مهم جهانی و انسانی را دنبال کنند.
ایجاد شبکه ارتباطی میان نهادهای علمی داخلی و بینالمللی
رئیس همایش بینالمللی الهیات و اخلاق جنگ و صلح بر ضرورت تقویت روابط میان مراکز علمی داخل و خارج کشور تأکید کرد و گفت: یکی از دستاوردهای این فعالیتها، شکلگیری شبکهای متشکل از نهادهای علمی و شخصیتهای بینالمللی است که میتواند ظرفیتهای پراکنده را به هم متصل و هماهنگ کند.
وی با بیان اینکه فعالیتهای فرهنگی و رسانهای پیشین نتوانستهاند به اندازه کافی صدای جریانهای دینی و عدالتخواه در عرصه جهانی منعکس شود، خاطرنشان ساخت: ایجاد ارتباطات پایدار و همکاریهای علمی بلندمدت میان پژوهشگران، کلید اصلی برای افزایش اثربخشی بینالمللی است.
هدف تولید دانش جهانی در حوزه ایمان و اخلاق
وی فعالیت در حوزه تولید دانش و نظریهسازی مشترک در سطح جهانی را از دیگر اهداف برشمرد و افزود: در جهان غرب، جریانهایی مانند سکولاریسم و اومانیسم، علیرغم شعارهای گستردهشان، در مواردی موجب تقویت رویکردهایی شدهاند که دانش و اندیشه را در مسیر توجیه قدرت و سلطه قرار میدهند.
توسعه نظریههای مشترک در دستور کار قرار دارد
به تأکید سبحانی، ایجاد بسترهای علمی بینالمللی، تولید نظریهها، چارچوبهای علمی و اندیشههای تأثیرگذار وظیفه مهم این رویدادها است. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی طی سالهای اخیر گامهای موثری در فراهمسازی فرصتهای همکاری علمی میان اندیشمندان کشورهای مختلف برداشته است.
وی درباره تفاوت اصلی گفتوگوهای تشریفاتی و تعاملات علمی نتیجهبخش توضیح داد: اغلب ارتباطات بینالمللی به سطح آشنایی و همدلی محدود میشود، اما امروز نیاز است این همدلی به همفکری و سپس تولید آثار علمی مشترک منتهی گردد.
سبحانی از فعالیتهای موفق حجتالاسلام صحابه کاشانی و همکاران وی یاد کرد که توانستهاند نویسندگان و پژوهشگران از سراسر جهان را گردهم آورده و آثار مشترک علمی تولید کنند. این اقتدار در عرصه همکاریهای بینالمللی، زمینه ساز اثرگذاری واقعی است.
وی با اشاره به انتشار آثار مشترک این گروه در مراکز توزیع بینالمللی و استقبال دانشگاههای بزرگ جهان، بر اهمیت ادامه و گسترش این مسیر تأکید کرد. بهرهگیری بیشتر از ظرفیتهای همکاری علمی و رساندن نتایج این همکاریها به سطح بینالمللی، نیازمند برنامهریزی و سرمایهگذاری است.
جایگاه جنگ و صلح در مسائل جهانی امروز
رئیس همایش بینالمللی الهیات و اخلاق جنگ و صلح درباره محور اصلی دومین دوره این همایش اظهار داشت: موضوع جنگ و صلح از مهمترین مسائل جهان معاصر است و انتخاب آن برای گفتوگوی میان اندیشمندان اسلام و مسیحیت، بر اساس ضرورتهای انسانی و بینالمللی امروز صورت گرفته است.
او بر طراحی محورهای این همایش بر مبنای نیازهای واقعی جامعه جهانی تأکید کرد و افزود: مباحث علمی در چهار محور اصلی با ۱۶ موضوع تخصصی تقسیم شدهاند تا ابعاد مختلف موضوع جنگ در جهان امروز از زوایای متفاوت بررسی شود.
سبحانی نقش عرصههای علمی و رسانهای در کنار میدانهای نظامی را بسیار حائز اهمیت دانست و تصریح کرد: در دنیای امروز، بخش عمده منازعات از طریق روایتها و برداشتهای عمومی ایجاد میشود و طرفین برای تثبیت دیدگاههای خود نیازمند روایتی مستند و قابل فهم هستند.
وی درباره روایتسازی در تحولات بینالمللی گفت: قدرتهای رسانهای غالباً توانستهاند روایتهای گستردهتری ارائه دهند، در حالیکه صدای ملتها و گروههای مظلوم در مسائل جهانی کمتر شنیده میشود؛ موضوعی که نیازمند توجه مضاعف است.
رسانهها مسئولیت شکلگیری افکار عمومی را دارند
سبحانی با اشاره به تحولات در مناطق بحرانزده نظیر غزه، ضرورت دقت در شیوه بازنمایی واقعیتها و انتقال صدای آسیبدیدگان به افکار عمومی جهان را مطرح کرد و اضافه کرد: رسانهها نقش محوری در این فرآیند دارند و باید با فناوریهای نوین در تبیین حقیقت مؤثرتر عمل کنند.
او در بخش دیگری از سخنان خود، بر اهمیت نقش فعالان رسانهای و مراکز خبری تأکید و گفت: عملکرد این فعالان در ساخت روایتهای عمومی تأثیر قابل توجهی دارد؛ زیرا نوع روایتها، برداشتها و فهم کلی جامعه جهانی را شکل میدهد، از این رو، باید نقش تولید محتوا و روایتسازی علمی را جدی گرفت.
وی با اشاره به حساسیت فزاینده افکار عمومی نسبت به مسائل انسانی، اظهار داشت: در حال حاضر اقشار مختلف، نخبهها و پیروان ادیان، نسبت به رویدادهای جهانی حساستر شدهاند و واکنشهای گستردهتری نشان میدهند، که ابزارهای نوین ارتباطی این فرآیند را سرعت بخشیده است.
سبحانی در پایان بر ضرورت انتشار گسترده دستاوردهای علمی این همایش در رسانههای داخلی و بینالمللی تأکید کرد و افزود: اگر دیدگاهها و نظریههای علمی و دینی به زبان ساده و ادبیات رسانهای در سطح جهان بازتاب پیدا کند، فرصت مؤثری برای نفوذ در افکار عمومی جهانی ایجاد میشود و بهرهبرداری صحیح از این ظرفیت، وظیفه جامعه علمی و رسانهای است.
